Anar al contingut

Anex:Paleobiota de la Formació Hell Creek

De L'Enciclopèdia, la wikipedia en valencià

A continuació una llista de la Fauna i Flora de la Formació Hell Creek del Maastrichtiense-Daniense d'Amèrica del Nort.

Invertebrats

[editar | editar còdic]

S'han trobat insectes membres de Diptera, Zygoptera, i possiblement zigópteros hemiflebidos; en àmbar de Hell Creek.[1][2] També existixen fòssils d'estos insectes durant l'Extinció massiva del Cretácico-Paleógeno.[3][4][5]

Invertebrats de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Material Notes Imàgens
Plesielliptio P. postbiplicatus Bivalvats d'aigua dolça
P. gibbosoides
P. whitfieldi
Rhabdotophorus R. aldrichi Bivalvat d'aigua dolça de la família Unionidae.[6]
Pleurobema P. cryptorhynchus Bivalvat d'aigua dolça de la família Unionidae.[6]
Plethobasus P. aesopiformis Bivalvats d'aigua dolça de la família Unionidae.[6]
P. biesopoides
Quadrula Q. cylindricoides Bivalvat d'aigua dolça de la família Unionidae.[6]
Proparreysia P. verrucosiformis Bivalvats d'aigua dolça de la família Unionidae.[6]
P. holmesiana
P. barnumi
P. percorrugata
P. pyramidatoides
P. letsoni
P. retusoides
P. corbiculoides
P. paucinodosa
?Obovaria ?O. pyramidella
Corbicula C. cf. subelliptica Dakota del Sur D'un àrea marina de l'actual Dakota del Sur, membres moderns d'este gènero viuen en aigua dolça.
C. sp
Sphaerium S. beckmani Espècie de bivalvat chicotet de la família Sphaeriidae. Archiu:Freshwater Fingernail Clam.gif
Pleiodon Indeterminat
Campeloma C. sp Caragol d'aigua dolça
Anomia A. gryphorhyncha Bivalvat, de la família Anomiidae. D'un àrea una volta marina
Crassostrea C. subtrigonalis Dakota del Sur Ostra D'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Granocardium G. sp Dakota del Sur Bivalvat, de la família Cardiidae (berberechos). D'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
?Hiatella ?H. sp Dakota del Sur Bivalvat, els seus parents moderns s'enterren en roques. D'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Leptosolen Indeterminat Dakota del Sur Bivalvat, de la família Cultellidae. D'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Sphenodiscus S. lenticularis Amonite d'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Discoscaphites D. rossi Dakota del Sur Microconcha d'un amonite d'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Scaphitidae Indeterminat Dakota del Sur Amonite en pinchos en la closca. d'un àrea una volta marina de Dakota del Sur.
Cephaloleichnites C. strongi Escarabat Hispini (Cassidinae)

Peixos osteíctios

[editar | editar còdic]
Osteichthyes de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens
Acipenser[7][8] A. eruciferus[8] Un esturión

cf. A. sp.[7]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

18 espècimen referits al gènero pero no pertanyents a una espècie concreta.[12]

Amia[8]

A. fragosa[8]

Archiu:Amia calva 1908.jpg

Belonostomus[7][8] B. longirostris[7][8] En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11] 28 espècimen.[12] Un aspidorhynchiforme.[7]
Coriops[13] C. amnicolus[13]
Kindleia[7] K. fragosa[7] En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11] 2610 especímenesse han assignat a Kindleia, per lo que es creu que va ser un gènero increiblement comú[12] Kindleia és un dels tres membres d'Amiidae en la formació, més comuna que Melvius and Amia.[7]
Lepisosteus[7][8] L. occidentalis[7][8] En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11] 938 especímenesse han assignat a Lepidosteus[12] Un lepidosteido molt comú en Hell Creek.[7] Archiu:Lepisosteus oculatus1.jpg
Melvius[7] M. thomasi[7] En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11] 6 especímenesse han assignat a Melvius[12] Un amiído de gran tamany.[7]
Phyllodus P. paulkatoi Peix en dents allargades.
Palaeolabrus[8] P. montanensis[8]
Paleopsephurus[8] P. wilsoni[8] Un peix espátula.
Palaeolabrus P. montanensis Peix desconegut

(incertae sedis)

Paralbula[15] P. casei[15]
Platacodon[13] P. nanus[13] Un teleósteo menut
Protamia[8] Indeterminat[8]
Pachyrhizodontoidei Indeterminat Peix desconegut

(incertae sedis)

Protoscaphirhynchus[8] P. squamosus[8] Un esturión.

Peixos Cartilaginosos

[editar | editar còdic]
Chondrichthyes de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Carcharhinidae indet.[16]

Indeterminat

  • Dakota del Sur

Una dent aïllada.

Chiloscyllium[17]

C. sp.[17]

Membre d'Hemiscylliidae.[17]

Archiu:Chiloscyllium griseum Oceanopolis.jpg

Galagadon[16]

G. nordquistae

  • Dakota del Sur

Dietes aïllats

Un orectolobiforme.

Lonchidion[18]

L. selachos[18]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

40 espècimen.[12]

Un membre d'Hybodontidae, representa 0.4% dels restants vertebrats en Hell Creek.[7]

Myledaphus[17]

M. pustulosus[17]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació..[11]

1677 espècimen.[12] prèviament adignados a M. bipartitus.[17]

És una manta rajiformi[7] relacionada en la família Rhinobatidae.[17] Descrto en base en dents prèviament assignades a l'espècie M. bipartitus.[17] Fòssils de Myledaphus bipartitus representen 16.5 % dels restants vertebrats.[7]

Protoginglymostoma[17]

P. estesi[17]

Membre deGinglymostomatidae,[17] prèviament assignat aBrachaelurus.

Restesia[17]

R. americana[17]

Middle Hell Creek Formation[11]

5 espècimen prèviament assignats a Squatirhina.[12]

Convergent en els taburons estora[17] Representa 0.05% dels vertebrats.[12] També està present en la Formació Llance.[17]

Amfibis de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Anura indet (granota)[7]

Indeterminat[7]

Part mija-alta de la formació.[11]

3 espècimen no assignats.[12]

Anura indet. representa una granota per assignar a un gènero.[7]

Barbourula[20]

Indeterminat[21]

Caudata indet (salamandra)[7]

Indeterminat[7]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

149 espècimen no assignats.[12]

Caudata indet. representa una granota per assignar a un gènero.[7]

Eopelobates[23]

Indeterminat[21]

Habrosaurus[7][21]

H. dilatus[7][21]

Part mija-alta de la formació.[11]

6 espècimen.[12]

Habrosaurus va ser un amfibi sirénido.[7]

Lisserpeton[21]

L. bairdi[21]

Opisthotriton[7][21]

O. kayi[7][21]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

22 espècimen.[12]

Opisthotriton és una salamandra extinta pertanyent a Batrachosauroididae.[7]

Paranecturus[24]

P. garbanii[24]

Membre de Proteidae.[24]

Proamphiuma[21]

P. cretacica[21]

Prodesmodon[21]

P. copei[21]

Scapherpeton[7][21]

S. tectum[7][21]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

144 espècimen.[12]

Scapherpeton una salamandra molt prolífica en la formació.[7]

Scotiophryne[21]

S. pustulosa[21]

Una granota menuda

Tortugues

[editar | editar còdic]
Testudines de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Adocus[25]

Indeterminat[25]

Gènero extincto de tortuga aquàtica de la família Adocidae.

Archiu:Adocidae - Adocus punctatus.jpg

Aspideretoides

A. foveatus

Trioníquido.

Axestemys[27]

A. infernalis[27]

  • Montana
  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur
  • Wyoming

Membre de Trionychidae, els seus fòssils s'havien assignats prèviament a l'espècie delCampaniense tardà Espècies Axestemys splendidus.[28][27]

Basilemys

B. sinuosa

La tortuga terrestre més gran deDermatemydidae.

Cedrobaena

C. putorius

  • Dakota del Sur
  • Dakota del Nort

Parent de Baenidae.

Chelydridae

Indeterminat

Compsemys[25]

C. victa[25]

Parent de Dermatemydidae.

Emarginachelys

E. cretacea

  • Montana

Parent de Chelydridae.[29]

Eubaena[25]

E. cephalica[25]

Membre extint de Baenidae.

Gamerabaena

G. sonsalla

  • Dakota del Nort

Membre extint de Baenidae.

Gilmoremys

G. lancensis

  • Montana
  • Dakota del Nort

Membre de lestortugues de closca blana

Helopanoplia

H. distincta

Trioníquido.

Hoplochelys[29]

H. clark[29]

Membre de Kinosternoidea parent de la tortuga blanca.[29]

Hutchemys[30] H. walkerorum[30] A shell[30] Membre de Plastomeninae parent de de les tortugues de closca blana .[30]

Judithemys

J. backmani

Macrbro de Macrobaenidae en una closca fina.

Neurankylus

N. eximius

Baénido més gran de Hell Creek.

Archiu:Baena arenosa CAPS 121 1112.jpg

Palatobaena

P. cohen

  • Dakota del Nort

Parent extint dels criptodiros

Peckemys

P. brinkman

  • Montana
  • Dakota del Nort

Parent de Baenidae.

Plastomenus

P. sp

Trioníquido.

Plesiobaena

P. antiqua

Membre extint de Baenidae.

Saxochelys[31]

S. gilberti

  • Dakota del Nort
  • Una població d'a lo manco 30 individus.

Membre extint de Baenidae.

Stygiochelys

S. estesi

Membre extint de Baenidae.

Thescelus

T. insiliens

Membre extint de Baenidae.

Trionyx[25]

Indeterminat[25]

Membre de lestortugues de closca blana

Archiu:Trionychidae - Trionyx messelianus. CAPS 132

Escamosos

[editar | editar còdic]

S'han trobat restants indeterminats de mosasaurio en Dakota del Nort; es creu que este animal pdo haver alcançat els 11 metros de lomgitud.[32][33]

Squamata de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Cemeterius[34][35]

C. monstrosus[34][35]

Un fardacho platinoto fe relaciones indeterminades. També presents en la Formació Llance.[34]

Cerberophis[34][35]

C. robustus[34][35]

Una serp aletinofidia .[34]

Obamadon[34][35]

O. gracilis[34][35]

Un fardacho membre de Polyglyphanodontia en relacions indeterminades. També presents en la Formació Llance.[34]

Peneteius[34]

P. aquilonius[34]

Un fardacho membre de Chamopsiidae (Polyglyphanodontia).[34]

Haptosphenus

H. placodon

Teíido

Archiu:Goldteju Tupinambis teguixin.jpg

Leptochamops

L. denticulatus

Teíido menut

Chamops

C. segnis

El major teíido de Hell Creek.

Contogenys

C. sloani

Possible escíncido? .

Exostinus

E. lancensis

Xenosáurido extint.

Archiu:Chin-krokodilschwanzechse-01.jpg

Proxestops

P. jepseni

Ánguido.

Parasaniwa

P. wyomingensis

Paraderma

P. bogerti

Possible membre d'Helodermatidae? .

Palaeosaniwa

P. canadensis

Helodermátido extint, estretament relacionat en els varanos. Era el fardacho més gran de Hell Creek.

Boidae

Indeterminat

La boa més antiga jamai trobada.

Archiu:Boa constrictor (2).jpg

Coristoderos

[editar | editar còdic]
Choristodera de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Champsosaurus[36]

C. laramiensis[36]

  • Montana

Archiu:Champsosaurus CAPS 187 .jpg Archiu:Large williston champsosaurus.jpg

Cocodrilomorfos

[editar | editar còdic]
Crocodylomorpha de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Borealosuchus[36]

  • Montana
  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur

Pertanyent a un gènero extint que va viure des del Cretácico tardà fins al Eoceno de Norteamérica.

Archiu:Borealosuchus species.jpg Archiu:Borealosuchus wilsoni 1.jpg

Brachychampsa[36]

  • Montana
  • Dakota del Sur
  • Dakota del Nort

Gènero extint d'Alligatoridae.

Archiu:Brachychampsa sp. - Natural History Museum of Utah - CAPS 198 Archiu:Brachychampsa CAPS 199 small.jpg

Thoracosaurus[36]

  • T. neocesariensis[36]
  • Montana

Gènero extint de Gavialoidea que va viure des del Cretácico tardà fins al Paleoceno.

Archiu:Thoracosaurus macrorhynchus - Maastricht.jpg Archiu:Thoracosaurus.jpg

Pterosaurios

[editar | editar còdic]

Existixen varis restants indeterminats d'azhdárquidos, provablement pertanyent aQuetzalcoatlus, Infernodrakon o a gèneros no identificats, estos restants també estan presents en la Formació Javelina i la Formació Ull Àlber.[37][38] També existixen restants de Pteranodontidae ideterminados.[39][40]

Pterosauria de la Formació Hell Creek
Taxa Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens
Infernodrakon I.hastacollis
  • Montana[41]
  • Dakota del Nort
El material olotipo de Infernodrakon hastacolis es encontro en jane un eixemplar inmaduro de tyrannosaurus, el olotipo de Infernodrokon va ser classificat com cf. Quetzalcoatlus sp en un tamany similar a quetzalcoatlus lawsoni

Pterosaurio spp.[42]

Indeterminat

  • Dakota del Sur

dinosauris

[editar | editar còdic]
Ornitisquios
[editar | editar còdic]
Anquilosaurios
[editar | editar còdic]
Ankylosauria de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Ankylosaurus[43]

A. magniventris[43]

Capes altes Un cràneu parcial, dents, vèrtebres cabals i dorsals, escapulocoracoideo dret, càpsula óticoa, fragments de la maxila, abdós yugales,el cuadratoyugal esquerre, fragments adicionals de l'àrea cervical i part del mall de la coa.

Un anquilosaurioPresent en les Formacions Llance, Frenchman, Ferris i Scollard.

Archiu:Skull of Ankylosaurus.jpg

Denversaurus[43]

D. schlessmani[43]

Sostre del cràneu, pelvis i osteodermas

Un nodosáurido els restants del qual també estan presents en les Formacions Llance and Laramie.[45]

Archiu:Dinosaur exhibit - Houston Museum of Natural Science - CAPS 209

Paquicefalosaurios
[editar | editar còdic]

Existix un Paquicefalosauriodeterminado en Dakota del Nort.[46] També s'han trobat restants del grup en Montana com l'actualment inválido Stenotholus kohleri, considerat sinònim de Pachycephalosaurus.[47]

Pachycephalosauria de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Dracorex[48]

D. hogwartsia[48]

Possiblement sinònim de Pachycephalosaurus.

Archiu:Dracorex CAPS 214 .jpg

Pachycephalosaurus[43]

P. wyomingensis[43]

Un paquicefalosaurio també present en la Formació Llance.

Archiu:Pachycephalosaurus Reconstruction.jpg

Sphaerotholus[43]

S. buchholtzae[43]

"Material craneal."[50]

Un paquicefalosaurio prolífic també present en les formacions Frenchman, Kirtland i Horseshoe Canyon .

Archiu:Sphaerotholus.jpg

Stygimoloch[43]

S. spinifer[43]

  • Montana[43]
  • Dakota del Sur
  • Dakota del Nort

Un paquicefalosaurio possiblement sinònim de Pachycephalosaurus. També està present en les formacions Ferris i Llance.

Archiu:Stygimoloch CAPS 226 small.jpg

Ceratópsidos
[editar | editar còdic]

Indeterminat ceratopsid teeth and some identifiable bones from Triceratops ca be extremely common.[51][52] 8.31% of all vertebrate remains from the Hell Creek Formation llaure unassigned ceratopsids.[12] In 2012, a new unidentified Espècies of chasmosaur ceratopsian with noticeable differences from Triceratops was unearthed in Dakota del Sur by a fossil hunter named John Carter.[53][54][55]

Ceratopsia de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Sinònims Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Leptoceratops[43]

L. gracilis[43]

Un ceratópsido basal també present en la Formació Llance de Wyoming.[56]

Archiu:Leptoceratops CAPS 244 .jpg

Tatankaceratops[57]

T. sacrisonorum[57]

Un gènero controversial, possiblement sinònim de Triceratops[58]

Archiu:Tatankaceratops CAPS 262 .jpg

Torosaurus[7][43]

T. latus[7][43]

Capes superiors[11]

Ocasionalment sugerit com a sinònim de Triceratops, es tracta d'un casmosáurino prolífic en el centre i sur de Laramidia.

Archiu:Torosaurus life restoration.png

Triceratops[7][43]

T. horridus[7][43]

Trobat en els dos terços inferiors de Hell Creek.[60]

S'han assignat quatre espècimen a Triceratops horridus originat en Hell Creek.[12] A sovint es troben dents de ceratópsido aïllats i, si ben no són diagnòstics, l'abundància d'ossos de Triceratops en la formació sugerix que allò de les capes baixes i miges de Hell Creek provablement vengen de T. horridus.

Un ceratópsido[7] també trobat en les formacions Evanston, Frenchman, Llance, Laramie, i Scollard.

Archiu:Triceratops Specimen at the Houston Museum of Natural Science v01.jpg

T. prorsus[43]

  • Montana[43]
  • Dakota del Sur
Trobat en el terç superior de Hell Creek[60]

S'han trobat varis espècimen en la formació.[61] A sovint es troben dents de ceratópsido aïllats i, si ben no són diagnòstics, l'abundància d'ossos de Triceratops en la formació sugerix que allò de les capes altes de Hell Creek provablement vengen de T. T. prorsus.

També present en les formacions Frenchman i Llance.

Archiu:Triceratops mount.jpg

Ornitópodos i parents
[editar | editar còdic]

Indeterminat hadrosaurid remains llaure very common in the Hell Creek Formation.[7]

Ornitópodos i Thescelosáuridos de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Sinònims Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Edmontosaurus

E. annectens

  • Anatosaurus annectens[62]
  • Anatotitan copei[62]

Molt comú.

Un hadrosaurio també trobat en les formacions Denver, Frenchman, Llance, Laramie, i Scollard..[65][66]

Archiu:Anatotitan CAPS 304 .jpg

Thescelosaurus[44]

T. garbanii[67][68]

  • Bugenasaura garbanii[68]
Un menuttescelosaurinotambé present en les formacions Frenchman, Llance, Laramie, i Scollard.[70][71]

T. neglectus[7][44]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[11]

50 espècimen.[12]

Archiu:Thescelosaurus filamented.jpg

Terópodos
[editar | editar còdic]

Existixen varis camins de chafades de terópodo en Dakota del Sur,[44] un d'estos, conegut com Wakinyantanka, posseïx chafades d'un terópodo mijà, possiblement un tiranosaurio jove.[72] Una segona chafada s'ha identificat pertanyent a Tyrannosaurus, va ser trobada en 2007 pel paleontòlec britànic Phil Manning,[73] esta medix 72 cm de llongitut per lo que va deure pertànyer a un terópodo gran i l'únic conegut de l'àrea era Tyrannosaurus, en excepció d'alguns reptes descrits com a pertanyents a Albertosaurinae, actualment es consideren sinònims deTyrannosaurus rex.[74][75] terópodo remains llaure very common in Hell Creek, some of which belong to Indeterminat Espècies on maniraptorans.[76]

Alvarezsáuridos
[editar | editar còdic]
Alvarezsauridae de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Sinònims Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens
Alvarezauridae Indeterminat "Ornithomimus" minutus Conegut d'un metatarso, va anar originalment identificat com una espècie nova de Ornithomimus, actualment es considera un alvarezsaurio indeterminat.[77]

Trierarchuncus[43]

T. prairiensis[43]

Capes superiors de la formació.

Conegut d'un esquelet postcraneal parcial.[78]

Archiu:Trierarchuncus prairiensis.png
Tiranosaurios
[editar | editar còdic]
Tyrannosauroidea de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Sinònims Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Tyrannosaurus[7][43]

T. rex[7][43]

En vàries altures des de la base al cim de la formació..

Un dels dinosauris més estudiats, està present en les atres formacions com:Denver, Frenchman, Hill Creek , Javelina, Llance, Ferris, Livingston, McRae, North Horn, Scollard, Willow Creek i Lomas Colorades.

Archiu:Tyrannosaurus-rex-Profile-steveoc86.png

Nanotyrannus?[7][43]

N.lancensis[7][43]

  • Stygivenator?
  • Deinodon lancensis
  • Albertosaurus lancensis[43]
  • Tyrannosaurus lancensis?
  • Montana
  • Wyoming

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació..

Es coneixen un parell de espècimen

Es tracta d'un gènero inválido, recuperat com a espècimen jovenils de T. rex.

Archiu:CAPS 347 Nanotyrannus Mount.jpg

Ornitomímidos
[editar | editar còdic]
Ornithomimidae de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

"Orcomimus"

Indeterminat

Un esquelet parcial.

Un ornitomímido considerat Nomen nudum

Ornithomimus

O. velox[81]

  • Montana
  • Dakota del Sur
  • Dakota del Nort

Espècimen fragmentarios.

Un ornitomímido també present en la Formació Denver.

Archiu:"Ornithomimus" sp. by Tom Parker.png

Struthiomimus[44]

S. sedens[81]

  • Montana
  • AMNH 975, una garra del peu
  • UCMP 154569,un equeleto parcial

Un ornitomímido gran lasimilar a Gallimimus en tamany, també present en laFormació Llance.[81]

Archiu:Struthiomimus CAPS 352 .jpg

Oviraptorosaurios
[editar | editar còdic]
Oviraptorosauria de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Anzu[43][82]

A. wyliei[82]

En vàries altures des de la base al cim de l'a formació.[12]

12 espècimen ben preservats.[11]

Un dels oviraptorosaurios més grans, el més gran d'Amèrica del Nort. Material prèviament assignat a Caenagnathidae indet. es considera pertanyent a Anzu.[82]

Archiu:Anzu wyliei.jpg

Caenagnathidae

Indeterminat

  • Montana

Similar a Citipes iElmisaurus.

Archiu:Caenagnathid tarsometatarsi.jpg

Eoneophron I.infernalis Dakota del sur oviraptorosaurio de gran tamany similar a anzu, en un pes de 78 quilograms (172 lb).
Eumaniraptores
[editar | editar còdic]
Eumaniraptora de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Acheroraptor[83]

A. temertyorum [83]

  • Montana[83]
  • Dakota del Nort?[7]
  • Dakota del Sur?[7]

En les parts altes de la formmación, possiblement en les baixes.[7]

  • ROM 63777, un maxilar i dent[83]
  • ROM 63778, un dentario parcial[83]
  • Dents aïllades[83]

Un dromaeosaurio velociraptorino. Dents prèviament assignades a Saurornitholestes i Dromaeosaurus, del Campaniense, varen poder haver pertanygut a esta espècie. Evans et al. varen concloure que existixen poques proves per a la presència de dits animals.[83]

Archiu:Acheroraptor reconstruction.jpg

Avisaurus[7]

A. archibaldi[7][43]

Capes miges de la formació.[11]

  • UCMP 117600, el holotip, un tarsometatarso
  • PU 17324, un atre tarsometatarso

Un avisáurido.[7]

Archiu:Avisaurus and Brachychampsa by tomozsaurus.jpg

cf. A. archibaldi[84]

Capes més altes de la formació.[84]

  • YPM 57235, un coracoide

Referit a A. archibaldi en base en el seu tamany.[84]

A. sp.[85]

  • Tarsos distales, metatarsos perteeciente a un eixemplar (jovenil)[85]

Brodavis[86]

B. baileyi[86]

  • UNSM 50665, un tarsometatarso esquerre sense la punta proximal, tróocles rIdy III.[86]

Un hesperornithiformeprimitiu.[86]

Dakotaraptor[87]

D. steini [87]

Capes superiors[87]

  • PBMNH.P.10.113.T, un esquelet parcial.[87]
  • PBMNH.P.10.115.T, una tíbia.[87]
  • PBMNH.P.10.118.T, un astrágalo-calcàneu.[87]
  • Dents aïllades.[87]

El segon dromaeosaurio més gran, menor que Utahraptor pero major que Achillobator.[83]

Archiu:Dakotaraptor wiki.jpg

Paronychodon[88]

P. caperatus [88]

  • Dakota del Nort, Dakota del Sur, and Montana.
  • YPM 10624, una dent fòssil.

Un troodóntido també present en la Formació Llance de Wyoming.

Archiu:Paronychodon.png

Pectinodon[89][88]

P. bakkeri [89][88]

  • Montana
  • UCM 38445, un de vàries dents fòssils.
Un troodóntido també present en la Formació Llance de Wyoming.

Archiu:Pectinodon.png

Potamornis[86]

P. skutchi [90]

  • UCMP 117605, un tarsometatarso

Un hesperornithiforme també present en la Formació Llance.[90]

Richardoestesia [91][92]

R. sp. [91][92]

  • Montana.
  • Dents.

Un coelurosaurio conegut de dents, existixen dos espècies Richardoestesia gilmorei i Richardestesia isosceles, també presents en la Formació Llance de Wyoming.

Archiu:Richardoestesia.png

"Styginetta"[93] "S. lofgreni."
  • Montana.
Membre de Presbyornithidae, és notable per ser una de les poques aus que va sobreviure l'extinció massiva del Cretácico-Paleógeno

"Enantiornia Indeterminada B"[84]

Indeterminat

  • YPM 57823, un coracoide parcial[84]

Membre d'enantiornithes.[84]

"Hespeornithiforme indeterminat A"[84]

Indeterminat

  • Montana
  • UCMP 13355, un tarsometatarso

Un hesperornithiforme primitiu.[86] L'espècimen de Hell Creeks es va referir al mateix tàxon indeterminat que el RSM P 2315.1 de la Formació Frenchman canadiene.[84] Posteriorment RSM P 2315.1 es va convertir en l'holotip de Brodavis americanus.[86] Va poder ser sinònim de Potamornis.[84]

"Ornituro Indeterminat B"[84]

Indeterminat[94]

  • UCMP 129143, un coracoide parcial.

Un orniturino possiblement similar a Cimolopteryx[84][94]

"Orniturino Indeterminat C"[84]

Indeterminat

  • SDSM 64281A, un coracoide parcial.[84]
  • SDSM 64281B, un coracoide parcial.[84]
  • UCMP 175251, un coracoide parcial.[84]
  • MOR 2918, un coracoide parcial.[84]

Un orniturino, també present en les formacions Llance i Fort Union, una de les poques aus que va sobreviure l'extinció massiva del Cretácico-Paleógeno[84]

"Orniturino Indeterminat D"[84]

Indeterminat

  • UCMP 187207, un coracoide parcial.[84]

Parent d'Ichthyornis, també presebte en la Formació Frenchman[84]

Mamífers

[editar | editar còdic]

Multituberculados

[editar | editar còdic]
Multituberculata de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Cimexomys[96]

C. minor[96]

Un multituberculado les relacions filogenético del qual permaneixen incertes.

Archiu:Cimexomys minor.jpg

Cimolodon[96]

C. nitidus

  • Montana
  • Dakota del Nort[96]

Un cimolodóntido.

C. cf. nitidus[96]

C. sp.[96]

Cimolomys[96]

C. gracilis

Un cimolodóntido.

Archiu:Ptilodus.jpg

Essonodon[96]

E. browni[96]

Membre de Cimolomyidae

Meniscoessus[96]

M. conquistus

Membre de Cimolomyidae

Archiu:Meniscoessus skull.jpg

M. robustus

  • Montana
  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur[96]

Archiu:Meniscoessus robustus.jpg

M. cf. robustus

M. sp.

?M. sp.[96]

Mesodma[96]

M. formosa

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

Membre de Neoplagiaulacidae.

M. cf. formosa

M. hensleighi

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

M. cf. hensleighi

M. thompsoni

  • Montana
  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur[96]

M. cf. thompsoni

M sp.[96]

?M sp.[96]

?Neoplagiaulax[96]

?N. burgessi[96]

Membre de Neoplagiaulacidae.

Paracimexomys[96]

P. priscus[96]

Un multituberculado les relacions filogenético del qual permaneixen incertes.

Paressonodon[97]

P. nelsoni[97]

Membre de Cimolomyidae.

Stygimys

S. kuszmauli

  • Montana

Membre basal de multituberculata.

Metaterios

[editar | editar còdic]
Metatheria de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Aletridelphys[98][99]

A. florencae

  • Montana
  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur[96]

Membre de pediomyidae.

A. hatcheri[98]

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

Alphadon[96]

A. marshi

  • Montana
  • Dakota del Nort[96]

Un alfadóntido menut.

A. cf. marshi

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

A. wilsoni

A. cf. wilsoni

A. sp.[96]

  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur[96]

Archiu:Alphadon sp. - CAPS 478 .jpg

Didelphodon[96]

D. padanicus

Un gènero de marsupial estagodóntido del Cretácico tardà d'Amèrica del Nort.

D. vorax

  • Montana
  • Dakota del Nort[96]

Archiu:The Childrens Museum of Indianapolis - Didelphodon mandible.jpg Archiu:Didelphodon Clean.png

D. cf. vorax

Archiu:Didelphodon Skull Clean.png

D. sp.

cf. D. sp.[96]

  • Dakota del Nort
  • Dakota del Sur[96]

Glasbius[96]

G. twitchelli

Un glasbiído.

G. cf. twitchelli[96]

Leptalestes[98]

L. cooki

Un pediomyído.

L. krejcii[98]

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

Nanocuris[97]

N. improvida[97]

Un deltaterídiido.

Nortedelphys

N. jasoni (= N. intermedius)[97][100]

  • Montana
  • Dakota del Sur

Un herpetotérido.

Pediomys[96]

P. elegans[96]

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

Un pediomyído.

Protalphadon[96]

P. foxi

Un alfadóntido.

P. lulli[96]

Turgidodon[96]

T. rhaister[96]

Un alfadóntido.

Euterios

[editar | editar còdic]
Eutheria de la formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Material Notes Imàgens

Altacreodus

A. magnus

  • Montana
  • Dakota del Nort

Un possible creodonto, prèviament assignat a Cimolestes.[101]

Alostera[96]

A. saskatchewanensis[96]

Un euterio les relacions filogenético del qual permaneixen incertes.

Ambilestes

A. cerberoides

  • Montana

Un euterio les relacions filogenético del qual permaneixen incertes, prèviament assignat a Cimolestes.

Batodon[96]

B. tenuis[96]

Un cimoléstido.

Cimolestes[96]

C. incisus

Un cimoléstido.

C. stirtoni[96]

Gypsonictops[96]

G. hypoconus

  • Montana
  • Dakota del Sur[96]

Un gipsonictópsido.

G. illuminatus

  • Montana
  • Dakota del Nort[96]

G. cf. illuminatus

G. sp.[96]

cf. Paranyctoides[96]

cf. Paranyctoides sp.[96]

Un nictitériido.

Protungulatum[98]

P. coombsi[98]

Un proto-placentario.

Archiu:Protungulatum donnae.png

Purgatorius

P. ceratops

  • Montana

Pertanyent a un gènero considerat proto-placentarioo p proto-rimates

Archiu:Purgatorius CAPS 521 .jpg

Scollardius

S. propalaeoryctes

  • Montana

Un euterio les relacions filogenético del qual permaneixen incertes, prèviament assignat a Cimolestes.

Flora de la Formació Hell Creek
Gènero Espècies Estat Posició Estratigráfica Abundance Notes Imàgens

Aquilapollenites

"Aquilapollenites" attenuatus

Un gènero de polen fòssil prolífic en el Cretácico en relacions genèriques en Loranthaceae.[102] Archiu:Aquilapollenites Attenuatus Funkhouser(1961).jpg

"Aquilapollenites" collaris

"Aquilapollenites" conatus

"Aquilapollenites" delicatus

"Aquilapollenites" marmarthensis

"Aquilapollenites" quadricretaeus

"Aquilapollenites" quadrilobus

"Aquilapollenites" reductus

"Aquilapollenites" senonicus

"Aquilapollenites" turbidus

"Aquilapollenites" striatus

Alnipollenites

Un gènero de polen fòssil present des del Cretácico fins al Mioceno.[103][104]

"Ficus"

"Ficus" planicostata

Entre les primeres espècies assignades al gènero.

Archiu:Sycomoros old.jpg

"Ficus" artocarpoides

"Ficus" trinervis

Ilexpollenites

Ilexpollenites compactus

Parent propenc de Ilex, conegut en base de polen fòssil .

Interpollis

Interpollis cf. I. supplingensis

Polen fòssil d'angiosperma.

Balmeisporites

Balmeisporites sp.

Fòssil d'espora, el gènero és comú en el Cretácico i hi ha hagut sugerències de la seua presència en el Carbonífero[105].[106]

Marmarthia

Marmarthia pearsonii

"Myrica"

"Myrica" torreyi

Entre les primeres espècies assignades al gènero.

Archiu:Myrica faya.jpg

Platanites

Platanites marginata

Un gènero pertanyent a Platanaceae que va sobreviure l'Extinció massiva del Cretácico-Paleógeno.[107]

Sabalites

Sabalites sp.

Tricolpites

Tricolpites interangulus

Un gènero d'espora fòssil prolífic entre el Cretácico i el Neógeno.[108]

Metasequoia

M. sp

S'han trobat càpsules de llavor de metasecoya en Hell Creek.

Archiu:MetaseqLeaves.jpg

"Grewiopsis"

"G" saportana

Membre d'apariència típica d'Hamamelididae.

Annona?

A?. robusta

Especialment abundant en Brownie Butte, Montana.

Archiu:Annona muricata Blanco1.196.png

Cobbania

C. corrugata

Una espècie prehistòrica de lletuga aquàtica, prèviament assignada a Pistia.

Archiu:Pistia stratiotes0.jpg

Araucaria

A. araucana

S'han trobat fósile de fulls de pi de braços en Hell Creek.

Archiu:Araucaria araucana cones.jpg

Artocarpus

A. lessigiana

Especialment abundant en Brownie Butte, Montana.

Archiu:Starr 031209-0044 Artocarpus altilis.jpg

Celastrus

C. taurenensis

Alguns dels fòssils assignats poden pertànyer a Eucommiacaea.

Archiu:Celastrus scandens.jpg

Cinnamomum

C. lineafolia

Originalment considerat Ficus affinis per L. Hickey, actualment es consideren arbustos de canella.

Archiu:CinnamonLeaves.jpg

Cissus

C. marginata

Ocasionalment el nom específic es veu escrit com "marginatus".

Juglans

J. leconteana

Archiu:Juglans major Morton.jpg

Liriodendrites

L. bradacci

Johnson, 1996. In the Magnoliidae: a common taxon.

Liriodendron

L. laramiense

Provablement un parent del arbre de les tulipas

Archiu:Liriodendron tulipifera.jpg

Leepiesceia

L. presrtocarpoides

Un llorer.

Marmarthia

M. pearsonii

Un llorer comú en la formació.

Archiu:Lauraceae sp Blanco2.360.png

M. trivialis

Platanites

P. marginata

Platanácea d'Hamamelididae, comuna en la formació..

Archiu:London plane flower.jpg

Quercus

Q. viburnifolia

Ocasionalment inclosos en "Cissus" marginata. Poden ser Platanáceas.

Dombeyopsis

D. trivialis

D. obtusa

Rhamnus

R. cleburnii

Semblat a Rhamnus.

Archiu:Rhamnus frangula - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-120.jpg

Vitis

"V." stantonii

Possiblement un membre de Platanaceae en lloc de Vitaceae[109][110]

Archiu:Abhar-iran. CAPS 634

Ziziphus

Z. fibrillosus

Arbustos espinosos el gènero dels quals està encara present.

Archiu:Zizyphus zizyphus Ypey54.jpg

Androvettia

A. catenulata

Araliaephyllum

A. polevoi

Bisonia

B. niemii

Incertae sedi, tal volta parent dels Laurales. L'holotip es emcontro derca d'un esquelet de Tyrannosaurus en Dakota del Sur.

Archiu:Bisonia niemii, branch of an extinct Late Cretaceous plant reconstructed by Omar Hoftun.jpg

Cannabaceae

Indeterminat

Archiu:Cannabis 01 bgiu.jpg

Cissites

C. insignis

Poden pertànyer a Hamemelididae, parents dels Sicomors.

C. lobata

C. puilasokensis

Cupressinocladus

C. interruptus

Dombeyopsis

D. trivialis

Elatides

E. longifolia

Erlingdorfia

E. montana

Pot pertànyer a Hamemelididae, parent dels Sicomors.

Ginkgo

G. adiantoides

L'únic ginkgo de Hell Creek, poc comú.

Archiu:Ginkgo cranei.jpg

Glyptostrobus

G. nordenskioldii

Archiu:Glyptostrobus 01.jpg

G. sp

Archiu:Glyptostrobus pensilis 2007.06.28 10.10.35-p6280031.jpg

Laurophyllum

L. wardiana

Magnolia

M. pulchra

Es creu que esta espècie era exclusiva a Wyoming pero Leo Hickey diu haver trobat més espècimen en Montana i les Dakotas.

Archiu:M.macrophylla var. ashei 200706.jpg

Marchantia

M. pealii

Archiu:MarchantiaPolymorpha.jpg

Nilssonia

N. yukonensis

L'única cicadeoideale de Hell Creek.

Onoclea

O. hesperia

Paranymphaea

P. hastata

Platanophyllum

P. montanum

Porosia

P. verrucosa

Rhamnus

R. salicifolius

Abundant en Brownie Butte, Montana

Archiu:Rhamnus frangula.jpg

Sabalites

S. sp

Una palmera.

Archiu:Puka beach.jpg

Sapindopsis

S. powelliana

Sequoites

S. artus

Una secuoya.

Archiu:Del Norte Titan 230.jpg

Taxodium

T. olrikii

Parent al Taxodium distichum modern

Archiu:Taxodium distichum CAPS 662 .jpg

Trochodendroides

T. arctica

T. nebrascensis

Zingiberopsis

Z. attenuata

Un tipo de gingibre, el seu parent més propenc és el gènero asiàtic Alpinia. Alguns fòssils de Hell Creek presenten dany associat als escarabats Hispini.

Archiu:Zingiber officinale Blanco1.131.png

Dryophyllum

D. subfalcatum

Un dels gèneros més comuns de planta en Hell Creek i la Formació Llance. Si verdaderament pertanyen a Dryophyllum, es tracta d'un arbre similar als castanyers (Fagaceae). Pot ser que siga un nogal (Juglandaceae).

D. tenneseensis

aff. "Dryophyllum" subfalcatum

Populus

P. nebrascensis

Archiu:Populus tremula 002.jpg

Cocculus

cf. C. flabella

Archiu:Cocculus orbiculatus CAPS 670 .jpg

Cissites

cf. C. acerifolia

Pistia

cf. P. corrugata

Herba aquàtica flotant.

Archiu:Pistia stratiotes 2.jpg

Palaeoaster

P. inquirenda

Una rosella en càpsules i llavors similars al gènero modern Romneya.

Archiu:Kew Gardens - London - September 2008 (2959461888).jpg

Referències

[editar | editar còdic]
  1. Preliminary Notes on the First Recorded Amber Insects from the Hell Creek Formation” . The Journal of Paleontological Sciences. JPS. C 10: 1–7.
  2. “A possible hemiphlebiid damselfly in Clapix Cretaceous amber from South Dakota (Odonata: Zygoptera)” . Transactions of the Kansas Academy of Science 113 (3/4): 231–234. doi:10.1660/062.113.0312.
  3. «Leaf-mining insects destroyed with the dinosaurs, others quickly appeared». Pennsylvania State University.
  4. «North Dakota site shows wreckage from same object that killed the dinosaurs». University of Washington.
  5. «The Day the Dinosaurs Died».
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 «The Mussel Project». The University of Wisconsin-Stevens Point.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 7,18 7,19 7,20 7,21 7,22 7,23 7,24 7,25 7,26 7,27 7,28 7,29 7,30 7,31 7,32 7,33 7,34 7,35 7,36 7,37 7,38 7,39 7,40 7,41 7,42 7,43 7,44 7,45 7,46 7,47 7,48 7,49 Pearson et al. (2002) p. 154
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 "Class Osteichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 3.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 "Class Osteichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 3. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  10. 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 10,13 10,14 10,15 10,16 10,17 10,18 10,19 10,20 10,21 10,22 10,23 10,24 10,25 10,26 10,27 10,28 10,29 10,30 10,31 10,32 10,33 10,34 10,35 Pearson et al. (2002) pp. 145–167
  11. 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 11,13 11,14 11,15 11,16 Pearson et al. (2002) p. 155
  12. 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 12,12 12,13 12,14 12,15 12,16 12,17 Pearson et al. (2002) pp. 156
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 "Class Osteichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 4.
  14. 14,0 14,1 14,2 "Class Osteichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 4. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  15. 15,0 15,1 Listed as "cf. Paralbula casei" in "Class Osteichthyes," Estes and Berberian, (1970). Page 4.
  16. 16,0 16,1 “New sharks and other chondrichthyans from the latest Maastrichtian (Clapix Cretaceous) of North America” (2019). Journal of Paleontology 93 (3): 512–530. doi:10.1017/jpa.2018.92.
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 17,12 17,13 17,14 17,15 17,16 17,17 17,18 (2014) Euselachians from the freshwater deposits of the Hell Creek Formation of Montana (vol. 503), pp. 229–246. doi:10.1130/2014.2503(08). ISBN 978-0-8137-2503-1.
  18. 18,0 18,1 "Class Chondrichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 3.
  19. "Class Chondrichthyes," in Estes and Berberian, (1970). Page 3. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  20. Listed as "cf. Barbourula sp." in "Class Amphibia," Estes and Berberian, (1970). Page 4.
  21. 21,00 21,01 21,02 21,03 21,04 21,05 21,06 21,07 21,08 21,09 21,10 21,11 21,12 21,13 21,14 21,15 "Class Amphibia," in Estes and Berberian, (1970). Page 4.
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 22,5 22,6 22,7 22,8 "Class Amphibia," in Estes and Berberian, (1970). Page 4. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  23. Listed as "Eopelobates? sp." in "Class Amphibia," Estes and Berberian, (1970). Page 4.
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 David G. Demar Jr. (2013). “A new fossil salamander (Caudata, Proteidae) from the Upper Cretaceous (Maastrichtian) Hell Creek Formation, Montana, U.S.A”. Journal of Vertebrate Paleontology 33 (3): 588–598. doi:10.1080/02724634.2013.734887.
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 25,5 25,6 25,7 "Order Testudinata," in Estes and Berberian, (1970). Page 5.
  26. 26,0 26,1 26,2 26,3 "Order Testudinata," in Estes and Berberian, (1970). Page 5. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  27. 27,0 27,1 27,2 “A new species of trionychid turtle, Axestemys infernalis sp. nov., from the Clapix Cretaceous (Maastrichtian) Hell Creek and Llance formations of the Northern Great Plains, USA” (2019). Palaeontologia Electronica 22 (3): Article number 22.3.72. doi:10.26879/949.
  28. Arbour, V.M.; Zanno, L.E.; Larson, D.W.; Evans, D.C.; Sues, H. (2015). "The furculae of the dromaeosaurid dinosaur Dakotaraptor steini llaure trionychid turtle entoplastra". PeerJ PrePrints. 3: i1957.
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 “A new kinosternoid from the Clapix Cretaceous Hell Creek Formation of North Dakota and Montana and the origin of the Dermatemys mawii lineage” (2011). Paläontologische Zeitschrift 85 (2): 124–142. doi:10.1007/s12542-010-0081-x.
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 «Cretaceous-Period Softshell Turtle Lived alongside Giant Dinosaurs | Sci-News.com» (en en-us).
  31. “A new baenid turtle, Saxochelys gilberti, gen. et sp. nov., from the uppermost Cretaceous (Maastrichtian) Hell Creek Formation: sexual dimorphism and spatial niche partitioning within the most speciose group of Clapix Cretaceous turtles” (2019). Journal of Vertebrate Paleontology 39 (4): i1662428. doi:10.1080/02724634.2019.1662428.
  32. «Fossils may capture the day the dinosaurs died. Here's what you should know.» (en en).
  33. The first in situ collection of a mosasaurine from the marine Breien Member of the Hell Creek Formation in south-central North Dakota, USA” (en) . PaleoBios 38. doi:10.5070/P938054460. ISSN 0031-0298.
  34. 34,00 34,01 34,02 34,03 34,04 34,05 34,06 34,07 34,08 34,09 34,10 34,11 34,12 34,13 34,14 34,15 Mass extinction of lizards and snakes at the Cretaceous–Paleogene boundary” (2012). Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 109 (52): 21396–21401. doi:10.1073/pnas.1211526110. PMID 23236177. Bibcode2012PNAS..10921396L.
  35. 35,0 35,1 35,2 35,3 35,4 35,5 Correction for "Mass extinction of lizards and snakes at the Cretaceous–Paleogene boundary," by Nicholas R. Longrich, Bhart-Anjan S. Bhullar, and Jacques A. Gauthier, which appeared in issue 52, December 26, 2012, of Proc Natl Acad Sci USA (109:21396–21401; first published December 10, 2012; 10.1073/pnas.1211526110)” (2013). Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 110 (16). doi:10.1073/pnas.1303907110. Bibcode2013PNAS..110Q6608..
  36. 36,0 36,1 36,2 36,3 36,4 36,5 36,6 36,7 Choristoderes and the freshwater assemblages of Laurasia” (2010). Journal of Iberian Geology 36 (2): 253–274. doi:10.5209/rev_jige.2010.v36.n2.11.
  37. An Azhdarchid Pterosaur Cervical Vertebra from the Hell Creek Formation (Maastrichtian) of Southeastern Montana” (30 de març 2006). Journal of Vertebrate Paleontology 26 (1): 192–195. doi:10.1671/0272-4634(2006)26[192:AAPCVF]2.0.CO;2.
  38. Review of taxonomy, geographic distribution, and paleoenvironments of Azhdarchidae (Pterosauria)” (11 de agost 2014). ZooKeys (432): 1–107. doi:10.3897/zookeys.432.7913. PMID 25152671.
  39. Clapix Maastrichtian pterosaurs from North Africa and mass extinction of Pterosauria at the Cretaceous-Paleogene boundary” (13 de març 2018). PLOS Biology 16 (3). doi:10.1371/journal.pbio.2001663. PMID 29534059.
  40. Correction: Clapix Maastrichtian pterosaurs from North Africa and mass extinction of Pterosauria at the Cretaceous-Paleogene boundary” (11 de abril 2018). PLOS Biology 16 (4). doi:10.1371/journal.pbio.1002627. PMID 29641516.
  41. Henderson and Peterson (2006) 192–195.
  42. «New Hell Creek Pterosaur Species».
  43. 43,00 43,01 43,02 43,03 43,04 43,05 43,06 43,07 43,08 43,09 43,10 43,11 43,12 43,13 43,14 43,15 43,16 43,17 43,18 43,19 43,20 43,21 43,22 43,23 43,24 43,25 43,26 43,27 43,28 43,29 43,30 43,31 43,32 43,33 43,34 43,35 43,36 43,37 43,38 43,39 43,40 43,41 "Dinosaur distribution (Clapix Cretaceous; North America; Montana)." Weishampel, et al. (2004). Page 584.
  44. 44,00 44,01 44,02 44,03 44,04 44,05 44,06 44,07 44,08 44,09 44,10 "Dinosaur distribution (Clapix Cretaceous; North America; South Dakota)." Weishampel, et al. (2004). Page 586.
  45. Carpenter, Kenneth. “Latest Cretaceous occurrence of nodosaurid ankylosaurs (Dinosauria, Ornithischia) in Western North America and the gradual extinction of the dinosaurs”. Journal of Vertebrate Paleontology 6 (3): 251–257. doi:10.1080/02724634.1986.10011619. ISSN 0272-4634.
  46. 46,0 46,1 46,2 46,3 "Dinosaur distribution (Clapix Cretaceous; North America; North Dakota)." Weishampel, et al. (2004). Page 585.
  47. A New Pachycephalosaurid Hell Creek Formation of Montana” . Journal of Vertebrate Paleontology 7 (4): 398–407. Taylor & Francis, Ltd.. doi:10.1080/02724634.1988.10011672.
  48. 48,0 48,1 48,2 48,3 Bakker et al. (2006)
  49. A new genus of derived pachycephalosaurian from western North America” . Journal of Vertebrate Paleontology 22 (4): 779–801. doi:10.1671/0272-4634(2002)022[0779:ANGODP]2.0.CO;2.
  50. "Table 21.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 465.
  51. Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs, Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 978-0253348173.
  52. New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium, Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 978-0253353580.
  53. «Rare dinosaur skull being prepared for exhibition». Topeka Capital-Journal.
  54. «Super-sized Ceratopsian Skull Might be New Species».
  55. «Dinosaur skull found in Buffalo likely a new species».
  56. Leptoceratops gracilis from the "Llance" Formation of Wyoming” . Journal of Paleontology 52 (3): 697–704. SEPM Society for Sedimentary Geology.
  57. 57,0 57,1 57,2 Christopher J. Ott and Peter L. Larson, 2010, "A New, Small Ceratopsian Dinosaur from the Latest Cretaceous Hell Creek Formation, Northwest South Dakota, United States: A Preliminary Description", In: Ryan, M.J., Chinnery-Allgeier, B.J., and Eberth, D.A. (eds.) New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium, Bloomington, Indiana University Press, 656 pp.
  58. Nicholas R. Longrich (2011). “Titanoceratops ouranous, a giant horned dinosaur from the Clapix Campanian of New Mexico”. Cretaceous Research 32 (3): 264–276. doi:10.1016/j.cretres.2010.12.007.
  59. “Taxomomic validity of the ceratopsid dinosaur Ugrosaurus olsoni (Cobabe and Fastovsky)” (2016). Journal of Paleontology 67 (2): 316–318. doi:10.1017/S0022336000032273. ISSN 0022-3360.
  60. 60,0 60,1 Evolutionary trends in Triceratops from the Hell Creek Formation, Montana” . Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 111 (28): 10245–10250. doi:10.1073/pnas.1313334111. ISSN 0027-8424. PMID 24982159. Bibcode2014PNAS..11110245S.
  61. Proceedings of the National Academy of Sciences.111(28)
    10245–10250.ISSN 0027-8424.doi:10.1073/pnas.1313334111.Consultat el 2022-08-18.
  62. 62,0 62,1 Cranial Growth and Variation in Edmontosaurs (Dinosauria: Hadrosauridae): Implications for Latest Cretaceous Megaherbivore Diversity in North America” (2011). PLOS ONE 6 (9). doi:10.1371/journal.posa.0025186. PMID 21969872. Bibcode2011PLoSO...625186C.
  63. Mineralized Soft-Tissue Structure and Chemistry in a Mummified Hadrosaur from the Hell Creek Formation, North Dakota (USA)” . Proceedings: Biological Sciences 276 (1672): 3429–3437. doi:10.1098/rspb.2009.0812. PMID 19570788.
  64. A snapshot into the terrestrial ecosystem of an exceptionally well-preserved dinosaur (Hadrosauridae) from the Upper Cretaceous of North Dakota, USA” . Cretaceous Research 46: 114–122. doi:10.1016/j.cretres.2013.08.010.
  65. On the Occurrence of Edmontosaurus in the Hell Creek Formation of Montana” . 34 34 (3): 464–466. SEPM Society for Sedimentary Geology.
  66. A nestling-sized skeleton of Edmontosaurus (Ornithischia, Hadrosauridae) from the Hell Creek Formation of northeastern Montana, U.S.A., with an analysis of ontogenetic limb allometry” . Journal of Vertebrate Paleontology 37 (6). doi:10.1080/02724634.2017.1398168.
  67. 67,0 67,1 Listed as "?Thescelosaurus garbanii" in "Dinosaur distribution (Clapix Cretaceous; North America; Montana)." Weishampel, et al. (2004). Page 584.
  68. 68,0 68,1 “Taxonomic Revision of the Basal Neornithischian Taxa Thescelosaurus and Bugenasaura” . Journal of Vertebrate Paleontology 29 (3): 758–770. doi:10.1671/039.029.0328.
  69. Noted as being present, although misspelled as "Thescelosaurus garbani, in " "Dinosaur distribution (Clapix Cretaceous; North America; South Dakota)." Weishampel, et al. (2004). Page 586.
  70. Boyd, Brown, et al. (2009)
  71. Notes on Thescelosaurus, a Conservative Ornithopod Dinosaur from the Upper Cretaceous of North America, with Comments on Ornithopod Classification” . Journal of Paleontology 48 (5): 1048–1067. SEPM Society for Sedimentary Geology.
  72. Dinosaur Tracks from the Hell Creek Formation (Upper Cretaceous, Maastrichtian), South Dakota” (2014). Fossil Footprints of Western North America: New Mexico Museum of Natural History and Science, Bulletin 62: 459–468.
  73. A Provable Tyrannosaurid Track from the Hell Creek Formation (Upper Cretaceous), Montana, United States” (September–October 2008). PALAIOS 23 (9/10): 645–647. doi:10.2110/pal.2008.p08-030r. Bibcode2008Palai..23..645M.
  74. “A new large Tyrannosaurid Alamotyrannus brinkmani, n. gen., n. sp. (Theropoda: Tyrannosauridae), from the Upper Cretaceous Ull Alamo Formation (Naashoibito Member), Sant Joan Basin, New Mexico” . New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin.
  75. “An Albertosaur from the Hell Creek Formation of Montana” . Journal of Paleontology 54 (1): 102–108.
  76. A New Theropod Dinosaur from the Upper Cretaceous of Central Montana” . Journal of Paleontology 52 (1): 73–82. SEPM Society for Sedimentary Geology.
  77. Cretaceous Research.116
    104560.ISSN 0195-6671.doi:10.1016/j.cretres.2020.104560.Consultat el 2022-08-18.
  78. Hutchinson and Chiappe, 1998. The first known alvarezsaurid (Theropoda: Aus) from North America. Journal of Vertebrate Paleontology. 18(3), 447–450.
  79. (1905).Bulletin of the American Museum of Natural History.21
    259-265.
  80. Triebold, 1997. The Sandy Site: Small Dinosaurs from the Hell Creek Formation of South Dakota. in Wolberg, Stump and Rosenberg (eds). Dinofest International: Proceedings of a Symposium sponsored by Arizona
  81. 81,0 81,1 81,2 Longrich (2008), pages 983–996.
  82. 82,0 82,1 82,2 82,3 82,4 A New Large-Bodied Oviraptorosaurian Theropod Dinosaur from the Latest Cretaceous of Western North America” (2014). PLOS ONE 9 (3): i92022. doi:10.1371/journal.posa.0092022. PMID 24647078. Bibcode2014PLoSO...992022L.
  83. 83,0 83,1 83,2 83,3 83,4 83,5 83,6 83,7 “A new dromaeosaurid (Dinosauria: Theropoda) with Asian affinities from the latest Cretaceous of North America” (2013). Naturwissenschaften 100 (11): 1041–9. doi:10.1007/s00114-013-1107-5. PMID 24248432. Bibcode2013NW....100.1041E.
  84. 84,00 84,01 84,02 84,03 84,04 84,05 84,06 84,07 84,08 84,09 84,10 84,11 84,12 84,13 84,14 84,15 84,16 84,17 84,18 84,19 84,20 84,21 84,22 84,23 84,24 Mass extinction of birds at the Cretaceous–Paleogene (K–Pg) boundary” (2011). Proceedings of the National Academy of Sciences 108 (37): 15253–15257. doi:10.1073/pnas.1110395108. PMID 21914849. Bibcode2011PNAS..10815253L.
  85. 85,0 85,1 85,2 Stidham, 1999. North American avisaurids (Aus: Enantiornithes): New data on morphology and phylogeny. VII International Symposium on Mesozoic Terrestrial Ecosystems, abstracts.
  86. 86,0 86,1 86,2 86,3 86,4 86,5 86,6 86,7 “A new evolutionary lineage of diving birds from the Clapix Cretaceous of North America and Àsia” (2012). Palaeoworld 21: 59–63. doi:10.1016/j.palwor.2012.02.005.
  87. 87,0 87,1 87,2 87,3 87,4 87,5 87,6 87,7 “The first giant raptor (Theropoda: Dromaeosauridae) from the Hell Creek Formation” . Paleontological Contributions 14: 1–16. doi:10.17161/paleo.1808.18764.
  88. 88,0 88,1 88,2 88,3 Olshevsky, G., 1991, A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia. Mesozoic Meanderings 2 pp 196
  89. 89,0 89,1 Carpenter, K. (1982). “Baby dinosaurs from the Clapix Cretaceous Llance and Hell Creek formations and a description of a new species of theropod”. Contributions to Geology, University of Wyoming 20 (2): 123–134. Erro en la cita: Etiqueta <ref> no válida; el nombre «carpenter1982» está definido varias veces con contenidos diferentes
  90. 90,0 90,1 90,2 “An avian quadrate from the Clapix Cretaceous Llance Formation of Wyoming” (2001). Journal of Vertebrate Paleontology 20 (4): 712–719. doi:10.1671/0272-4634(2000)020[0712:aaqftl]2.0.co;2.
  91. 91,0 91,1 Estes, R., 1964, Fossil vertebrates from the Clapix Cretaceous Llance Formation, eastern Wyoming. University of Califòrnia Publications in Geological Sciences 49: 1-180
  92. 92,0 92,1 Larson DW, Currie PJ (2013) Multivariate Analyses of Small Theropod Dinosaur Teeth and Implications for Paleoecological Turnover through Clave. PLoS ONE 8(1): i54329. doi:10.1371/journal.posa.0054329
  93. «The origin and ecological diversification of modern birds: Evidence from the extinct wading ducks, Presbyornithidae (Neornithes: Anseriformes) - ProQuest» (en en).
  94. 94,0 94,1 "Class Aus," in Estes and Berberian, (1970). Page 7.
  95. "Class Aus," in Estes and Berberian, (1970). Page 7. All taxa listed occur in Montana, see page 1.
  96. 96,00 96,01 96,02 96,03 96,04 96,05 96,06 96,07 96,08 96,09 96,10 96,11 96,12 96,13 96,14 96,15 96,16 96,17 96,18 96,19 96,20 96,21 96,22 96,23 96,24 96,25 96,26 96,27 96,28 96,29 96,30 96,31 96,32 96,33 96,34 96,35 96,36 96,37 96,38 96,39 96,40 96,41 96,42 96,43 96,44 96,45 96,46 96,47 96,48 96,49 96,50 96,51 96,52 96,53 96,54 96,55 96,56 96,57 96,58 96,59 96,60 96,61 96,62 96,63 96,64 96,65 96,66 96,67 96,68 96,69 96,70 96,71 96,72 96,73 96,74 96,75 96,76 96,77 96,78 96,79 96,80 96,81 96,82 96,83 96,84 96,85 96,86 96,87 96,88 96,89 96,90 Zofia Kielan-Jaworowska, Richard L. Cifelli, and Zhe-Xi Luo, Mammals from the Age of Dinosaurs: Origins, Evolution, and Structure, Columbia University Press, New York, 2004 ISBN 0-231-11918-6, p. 98-99
  97. 97,0 97,1 97,2 97,3 97,4 Gregory P. Wilson (2013). “Mammals across the K/Pg boundary in northeastern Montana, U.S.A.: dental morphology and body-size patterns reveal extinction selectivity and immigrant-fueled ecospace filling”. Paleobiology 39 (3): 429–469. doi:10.1666/12041.
  98. 98,0 98,1 98,2 98,3 98,4 98,5 98,6 Protungulatum, confirmed Cretaceous occurrence of an otherwise Paleocene eutherian (placental?) mammal” (2011). Journal of Mammalian Evolution 18 (3): 153–161. doi:10.1007/s10914-011-9162-1.
  99. B. M. Davis. 2007. A revision of “pediomyid” marsupials from the Clapix Cretaceous of North America. Acta Palaeontologica Polonica 52(2):217–256
  100. “The phylogeny and evolution of Cretaceous–Palaeogene metatherians: cladistic analysis and description of new early Palaeocene specimens from the Naiximent Formation, New Mexico” (2012). Journal of Systematic Palaeontology 10 (4): 625–651. doi:10.1080/14772019.2011.631592.
  101. Richard C. Fox (2015) A revision of the Clapix Cretaceous–Paleocene eutherian mammal Cimolestes Marsh, 1889. Canadian Journal of Earth Sciences (advance online publication) doi: 10.1139/cjes-2015-0113 http://www.nrcresearchpress.com/doi/abs/10.1139/cjes-2015-0113?src=recsys#.VkAcsrerTcs
  102. Grana.16(1)
    29–39.ISSN 0017-3134.doi:10.1080/00173134.1977.11864637.Consultat el 2022-08-19.
  103. «Alnipollenites verus». paleobotany.ru. Consultat el 2022-08-19.
  104. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology.510
    78–92.doi:10.1016/j.palaeo.2017.10.030.Consultat el 2022-08-19.
  105. Palynology.13(1)
    247–277.ISSN 0191-6122.doi:10.1080/01916122.1989.9989362.Consultat el 2022-08-19.
  106. Journal of the Geological Society of Índia.4
    pp 68- 78.
  107. Paleoceanography and Paleoclimatology.37(4)ISSN 2572-4517.doi:10.1029/2021PA004408.Consultat el 2022-08-19.
  108. GNS Science miscellaneous series.(nº 4)
  109. Johnson, Kirk. (2002). Megaflora of the Hell Creek and lower Fort Union Formations in the western Dakotas: Vegetational response to climate change, the Cretaceous-Tertiary boundary event, and rapid marine transgression. 10.1130/0-8137-2361-2.329.
  110. Arens, Nan & Allen, Sarah. (2014). A florule from the base of the Hell Creek Formation in the type area of eastern Montana: Implications for vegetation and climate. Special Paper of the Geological Society of America. 503. 173-207. 10.1130/2014.2503(06).

Referències

[editar | editar còdic]