Anar al contingut

Formació Llance

De L'Enciclopèdia, la wikipedia en valencià
Archiu:Lance Fm.jpg
Formació Llance

La Formació Llance (Creek) és una divisió de roques del Cretácico Superior (al voltant de 69-66 millons d'anys arrere) ubicada en l'oest dels Estats Units. Nomenada per la població de Llance Creek (Wyoming), els fòssils de microvertebrados i dinosauris trobats en esta formació representen components importants de la fauna de finals del Mesozoico. La Formació Llance data del Maastrichtiense tardà, i compartix molta de la seua fauna en la Formació Hell Creek de Montana i Dakota del Nort, la Formació Frenchman del suroest de Saskatchewan, i la part més baixa de la Formació Scollard d'Alberta.

La Formació Llance s'ubica sobre la zona marina del ammonites Baculites clinolobatus en Wyoming, la part superior del qual ha segut datada de fa 69 millons d'anys, i s'estén fins al llímit K-Pb, 66 millons d'anys arrere. No obstant, la fauna vertebrada característica de l'era Maastrichtiense tardana només es troba en l'estrat superior de la Formació Llance, a penes corresponent a formacions equivalents més primes com la Formació Hell Creek, la base de la qual ha segut estimada de fa 66.8 millons d'anys arrere.

Descripció

[editar | editar còdic]

Esta formació és descrita per W. G. Pierce com arenisca grossa groguenca, i esquisto parduzco a grisáceo. Data de finals del Cretácico Superior.

La formació varia en gruixa de 90 metros (300 peus) en Dakota del Nort, a casi 600 metros (2000 peus) en algunes parts de Wyoming.

Paleontologia

[editar | editar còdic]

A lo manco decenes de mils de restants de vertebrats del Cretácico Superior han segut recuperats de la Formació Llance. Els fòssils van d'elements microscòpics a denses coleccions d'ossos, incloent esquelets casi complets, a voltes articulats, de dinosauris. La majoria dels atres animals trobats en esta formació són components de fauna d'aigua dolça, i alguns són exclusiu de dit hàbitat (per eixemple, granotes i salamandres). No obstant, fòssils marins també han segut trobats en esta formació, sugerint que la mar estava prop. La fauna d'aus es compon principalment d'órdens encara existents.

Coelurosauria

[editar | editar còdic]

University of Califòrnia Museum of Paleontology 143274 (Caenagnathidae?)[1][2]

Auss reportades de la Formació Llance
Gènero Espècie Ubicació Posició estratigráfica Material Notes Imàgens

Apatornis

A. retusus

Coracoides parcial

Reclasificado com Palintropus retusus

Ceramornis

C. major

Coracoides parcial

Possiblement caradriforme

Cimolopteryx

C. maxima

Coracoides parcial

Un caradriforme, també present en la Formació Hell Creek

C. petra

Coracoides parcial

Possiblement referible al gènero Lamarqueavis.[3]

C. rara

Coracoides parcial

Un caradriforme, també present en la Formació Frenchman.

C. retusa

Coracoides parcial

Reclasificado com Palintropus retusus

"Cimolopteryx"

"C." minima

Coracoides parcial

Un caradriforme prèviament referit com Cimolopteryx pero pertanyent a un nou gènero (o possiblement Lamarqueavis[3]). També present en la Formació Hell Creek

Graculavus

G. augustus

Húmer parcial

Un possible caradriforme

Ichthyornis?

I.? sp.

Sacre parcial

Un ictiornitiforme

Lonchodytes

L. estesi

Tarsometatarso parcial

Un procelariforme

"Lonchodytes"

"L." pterygius

Carpometacarpo parcial

Un neoaviano, anteriorment classificat com Lonchodytes

"Palaeotringa"

"P." vetus

Dos tibiotarsos parcials

Un au similar als grúidos, idiornítidos i presbiornítidos. Anteriorment classificat com Palaeotringa

Palintropus

P. retusus

Coracoides parcial

Un Euornithes basal pertanyent als Ambiortiformes.

Potamornis

P. skutchi

"Quadrat i elements postcraneales."[4]

Un orniturino, possiblement un hesperornitiforme

Presbyornithidae indet.

Indeterminat

Tres escàpules parcials i un esternó parcial

Un presbiornítido[5]

Torotix

T. clemensi

Húmer parcial

Un possible caradriforme o pelecaniforme

Enantiornite sense nom

Sense nom

MTII parcial i falanges parcials

Un enantiornite, prèviament referit com "Ornithomimus" minutus[6]

Neornita sense nom

Sense nom

Dos vèrtebres fragmentàries del coll

Una neornita[5]

Falacrocorácido sense nom

Sense nom

Fèmur

Un Phalacrocoracidae[5]

Atres celurosaurios

[editar | editar còdic]
Celurosaurios de la Formació Llance
Gènero Espècie Ubicació Posició estratigráfica Material Notes Imàgens

Aublysodon

A. amplus

Dents, individu tipo

Nomina dubia; provablement un sinònim més modern de Tyrannosaurus rex

Archiu:Tyrannosaurus rex mmartyniuk.png
Tyrannosaurus.

A. cristatus

Dents, espècimen tipo

Dromaeosaurus

Indeterminat

Un dromeosáurido

Dryptosaurus

D. cristatus

"Dent."[7]

Sinònim més modern de Troodon formosus, en realitat és de la Formació Judith River

Indeterminat

Dents

Dents de tiranosauroideo prèviament referits com Dryptosaurus.

Dynamosaurus

D. imperiosus

Tipo nomenclatural

Sinònim més modern de Tyrannosaurus rex

Manospondylus

M. gigues

Vèrtebres del coll, tipo nomenclatural

Nomen dubium, provablement sinònim de Tyrannosaurus rex

Ornithomimus

Indeterminat

Un ornitomímido

O. sedens

Reclasificado com Struthiomimus sedens

"O." minutus

Classificat erròneament com una espècie de Ornithomimus, ara reconegut com un Alvarezsauridae de la conca del Denver, en material pertanyent a un au enantiornite.

Paronychodon

P. caperatus

Dents, tipo nomenclatural

Un trodóntido

Pectinodon

P. bakkeri

Dents, tipo nomenclatural

Un trodóntido

Ricardoestesia

R. cf. gilmorei

Dents

Dromeosáuridos

R.? isosceles

Indeterminat

Saurornithoides

S. inequalis

Dents

Classificat erròneament com Troodon inequalis, de la Formació Dinosaur Park

Struthiomimus

S. sedens

"Sacre i íleo fragmentario",[8] espècimen tipo

Un ornitomímido

Troodon

T. bakkeri

Reclasificado com Pectinodon bakkeri

T. formosus

Algunes voltes considerat sinònim de T. bakkeri, realment de la Formació Dinosaur Park, Formació Judith River, Formació Oldman i Formació Two Medicine

Tyrannosaurus

T. rex

Varis individus parcials i dents

Un tiranosáurido, també trobat en la Formació Denver, Formació Ferris, Formació Frenchman, Formació Hell Creek, Formació Javelina, Formació Kirtland, Formació Livingston, Formació McRae, Formació North Horn, Formació Scollard, Formació Tornell, i Formació Willow Creek.

Dromeosáurido sense nom

Sense nom (Ostrom, 1969)

Dents

Un dromeosáurido

Trodóntido sense nom

Sense nom (Currie, Rigby & Sloan, 1990)

Dents

Un trodóntido

Ornithischia

[editar | editar còdic]

Anquilosaurios

[editar | editar còdic]
Anquilosaurios de la Formació Llance
Gènero Espècie Ubicació Posició estratigráfica Material Notes Imàgens

Ankylosaurus

A. magniventris

Un anquilosáurido

Archiu:Ankylosaurus dinosaur.png
Ankylosaurus

Denversaurus

D. schlessmani

Reclasificado com Edmontonia schlessmani[9]

Edmontonia

E. rugosidens

Material classificat com E. schlessmani algunes voltes considerat conspecífico en E. rugosidens[9]

E. schlessmani[10]

Un nodosáurido

Marginocéfalos

[editar | editar còdic]
Marginocephalia reportats de la Formació Llance
Gènero Espècie Ubicació Posició estratigráfica Material Notes Imàgens

Agathaumas

A. sylvestris

"Sacre parcial i pelvis."[11]

Un ceratópsido dubtós provablement sinònim de Triceratops

Diceratus

D. hatcheri

Sinònim més modern de Nedoceratops hatcheri

Leptoceratops

L. gracilis

Un ceratopsio
Archiu:Leptoceratops CAPS 91 .jpg
Leptoceratops

Nedoceratops

N. hatcheri

"Un cràneu."[11]

Un ceratópsido possiblement sinònim de Triceratops[12]

Pachycephalosaurus

P. wyomingensis

Un Pachycephalosauridae
Archiu:Pachycephalosaurus.jpg
Pachycephalosaurus

"Palaeoscincus"

"P." latus

"Dent."[13]

Un paquicefalosaurio dubtós, prèviament classificat com el anquilosaurio Palaeoscincus

Stygimoloch

S. spinifer

Un paquicefalosáurido, possiblement sinònim de Pachycephalosaurus wyomingensis[14]

Torosaurus

T. latus

Un Ceratopsidae possiblement sinònim de Triceratops.[12] També present en les formacions Frenchman i Hell Creek.

Triceratops

T. horridus

"Cràneu parcial i esquelet."[11]

Un ceratópsido, també trobat en la Formació Evanston, Formació Frenchman, Formació Kirtland, Formació Hell Creek, Formació Laramie i Formació Scollard.
Archiu:Triceratops CAPS 109 .jpg
Triceratops

T. ingens

Sinònim més modern de T. horridus

T. sulcatus

"Cràneu fragmentat."[11]

Un nomen dubium

Ornitópodos

[editar | editar còdic]
Ornithopoda de la Formació Llance
Gènero Espècie Ubicació Posició estratigráfica Material Notes Imàgens

Anatosaurus

A. annectens

Reclasificado com Edmontosaurus annectens

Archiu:Anatotitan CAPS 124 .jpg
Edmontosaurus
Archiu:Thescelosaurus CAPS 125 .jpg
Thescelosaurus

Anatotitan

A. longiceps

Un Hadrosauridae dubtós, provablement sinònim de Edmontosaurus annectens

Claosaurus

C. annectens

Reclasificado com Edmontosaurus annectens

Edmontosaurus

E. annectens

Un hadrosáurido

Thescelosaurus

T. neglectus

Un Thescelosauridae.[15] També trobat en la Formació Frenchman, Formació Hell Creek, Formació Laramie i Formació Scolllard.

Thespesius

T. occidentalis

Un hadrosáurido dubtós

Trachodon

T. longiceps

Reclasificado com Anatotitan longiceps, possiblement sinònim de Edmontosaurus annectens

Uns atres vertebrats

[editar | editar còdic]

Uns atres vertebrats terrestres inclouen pterosaurios (eixemple: cf. Azhdarcho), cocodrils, Choristodera, lagartijas, serps, tortugas, granotas i salamandras.

Restants de peixos i mamífers també han segut trobats en la Formació Llance.


Referències

[editar | editar còdic]
  1. Stidham, 1998
  2. Dyke, GJ; Mayr, G. (1999). "Did parrots exist in the Cretaceous period?". Nature 399 (6734): 317–318. doi:10.1038/20583.
  3. 3,0 3,1 Federico L. Agnolin(2010).46(2)
    99–119.
  4. "Table 11.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 215.
  5. 5,0 5,1 5,2 Hope, 2002
  6. Chiappe, L. M., and Walker, C. A. (2002) Skeletal morphology and systematics of the Cretaceous Euenantiornithes (Ornithothoraces: Enantiornithes): In: Mesozoic Birds, above the heads of Dinosaurs, University of Califòrnia Press, 240-267.
  7. "Table 9.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 186.
  8. "Table 6.1," en Weishampel, et al. (2004). pàgina 139.
  9. 9,0 9,1 Vickaryous, M.K., Maryańska, T., and Weishampel, D.B., (2004). «Ankylosauria», Weishampel, D. B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.) (ed.). The Dinosauria (Second Edition), University of Califòrnia Press, pp. 363–392. ISBN 0-520-24209-2.
  10. Bakker, R.T. (1988). Review of the Clapix Cretaceous nodosauroid Dinosauria: Denversaurus schlessmani, a new armor-plated dinosaur from the Latest Cretaceous of South Dakota, the last survivor of the nodosaurians, with comments on Stegosaur-Nodosaur relationships. Hunteria 1(3):1-23.(1988).
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 "Table 23.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 496.
  12. 12,0 12,1 Scannella, J. and Horner, J.R. (2010). "Torosaurus Marsh, 1891, is Triceratops Marsh, 1889 (Ceratopsidae: Chasmosaurinae): synonymy through ontogeny." Journal of Vertebrate Paleontology, 30(4): 1157 - 1168. doi:10.1080/02724634.2010.483632
  13. "Table 17.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 368.
  14. Horner J.R. and Goodwin, M.B. (2009). "Extreme cranial ontogeny in the Upper Cretaceous Dinosaur Pachycephalosaurus." PLoS ONE, 4(10): i7626. Online full text
  15. (2009).29(3)
    758–770.doi:10.1671/039.029.0328.