Panal uniforme
En geometria, un panal uniforme o teselado uniforme o politopo uniforme infinit, és una classe de panales isogonales que les seues facetes són politopos uniformes. Tots els seus vèrtiços són idèntics i existix la mateixa combinació i disposició de cares en cada vèrtiç. Un panal en n dimensions es denota com un n-panal.
Es poden construir panales uniformes de n dimensions sobre la superfície de n-esferes, en un espai euclídeo de n dimensions i en un espai hiperbòlic de n dimensions. Un panal uniforme bidimensional es denomina més a sovint teselado uniforme o teselació uniforme.
Casi totes les teselaciones uniformes poden generar-se per mig d'una construcció de Wythoff i representar-se per mig d'un diagrama de Coxeter-Dynkin. La terminologia per als politopos uniformes convexos (utilisada en els artículs poliedre uniforme, 4-politopo uniforme, 5-politopo uniforme, 6-politopo uniforme, teselado uniforme i panal uniforme convexo) va ser falcada per Norman Johnson.[1]
Les teselaciones wythoffianas es poden definir per mig d'una figura de vèrtiç. Per a teselados bidimensionales, poden vindre daus per una configuració de vèrtiços que enumera la seqüència de cares al voltant de cada vèrtiç. Per eixemple, 4.4.4.4 representa un teselado regular, concretament, un teselado quadrat en 4 quadrats al voltant de cada vèrtiç. En general, les figures de vèrtiços de les teselaciones uniformes de n dimensions es definixen per mig d'un (n–1)-politopo en arestes etiquetades per mig de número entero, que representen el número de costats de la cara poligonal en cada aresta que irradia des del vèrtiç.
Eixemples de panales uniformes
| Teselados 2-dimensionals | ||||
|---|---|---|---|---|
| Esfèric | Euclídeo | Hiperbòlic | ||
|
|
| ||
| Diagrama de Coxeter-Dynkin | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD |
| Image | Icosidodecaedro truncat |
Teselado trihexagonal truncat |
Teselado triheptagonal truncat (Disc de Poincaré) |
Teselado triapeirogonal truncat |
| Figura de vèrtiç | ||||
| Panales 3-dimensionals | ||||
| 3-esfèric | 3-euclídeo | 3-hiperbòlic | ||
|
|
| ||
| Diagrama de Coxeter-Dynkin | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD | Plantilla:DCD |
| Image | Hexadecacoron (proyecció estereográfica) |
Panal cúbic |
Panal dodecaédrico d'orde-4 (model de Beltrami–Klein) |
Panal teselado hexagonal d'orde-4 (disc de Poincaré) |
| Figura de vèrtiç | (Octaedre) |
(Octaedre) |
(Octaedre) |
(Octaedre) |
Referències
- ↑ (2018) Discrete Geometry and Symmetry: Dedicated to Károly Bezdek and Egon Schulte on the Occasion of Their 60th Birthdays, Springer, pp. 225 de 333. ISBN 9783319784342. Consultat el 01 de setembre de 2023.
- Este artícul conté una traducció derivada de «Panal uniforme» de Wikipedia en castellà publicada baix la Llicència de documentació lliure de GNU i la Llicència Creative Commons Reconeiximent-CompartirIgual 4.0 Internacional.