Anar al contingut

Binomi llingüístic

De L'Enciclopèdia, la wikipedia en valencià
Binomi llingüístic


Sándwich mixt o de «cuixot i formage»
«Moros i cristians»
«Mar i montanya»
«Roc and roll»
«Sofà-llit»
«Sodoma i Gomorra»
«Rómulo i Rem»

En llingüística, es coneix com a binomis o frases binominales[1] a dos sustantius que junts devenen una expressió o colocació idiomàtica, normalment yuxtaposts per les conjuncions «i» o «o» (o el seu equivalent en cada llengua), ademés de ser no-reversibles. Un eixemple és «fotografia en blanc i negre», ya que «fotografia en negre i blanc» tècnicament seria correcte, pero inusual.

En llengua anglesa se'ls denomina siamese words (««Rock and roll»»), terme creat i popularisat per Henry Watson Fowler. Un eixemple en anglés seria roc and roll.

Molts binomis són pegadizos (ergo, clichés i latiguillos) per l'aliteración, rima o la seua ubiqüitat en la societat i la cultura. És dir, s'han utilisat tant que els seus significats superen el significat de les paraules constitutives i, per lo tant, són parts inseparables i permanents del lèxic.

Eixemples en espanyol

[editar | editar còdic]

L'estructura de qualsevol frase binomial té paraules que estan relacionades d'alguna manera (sinònims, antònims, incloure aliteración o paraules de sò similar que a sovint riman).

Antonimia

[editar | editar còdic]

Sinonímia i causa-efecte

[editar | editar còdic]

Aliteración i frases fetes

[editar | editar còdic]

Repetició

[editar | editar còdic]

Sense conjunció

[editar | editar còdic]

Lexicalizados

[editar | editar còdic]
  • Agridulce
  • Santiamén (sant i amén)
  • Altibaixos (alts i baixos)
  • Chichinabo (chicha i nap)
  • Artimaña (art i manya)
  • Sordomudo (sort mut)
  • Balanceig (va i veuen)
  • Calicanto (calç i vora)
  • Metesaca (ficar traure)

Les dobles nacionalitats (hispanogodo, francoalemán, sinovietnamita...) i els colors intermijos (vert-i-blanc, rojinegro, rojigualdo...) també són binomis llingüístics.

Aforisme

[editar | editar còdic]

Duos (persones i personages)

[editar | editar còdic]

Trinomis o triplets

[editar | editar còdic]

Tetranomios

[editar | editar còdic]
  • Primavera, estiu, autumne i hivern
  • Una, dola, tela, catola
  • Sanc, esforç, llàgrimes i suor
  • Martell, enclusa, lenticular i estrebe
  • Rumen, retícul, omaso i abomaso

Heptanomios

[editar | editar còdic]
  • Dilluns, dimarts, dimecres, dijous, divendres, dissabte, dumenge
  • Do, re, el meu, fa, sol, la, si
  • Hidrogen, liti, sodi, potassi, rubidi, cesi, francio

Vore també

[editar | editar còdic]

Referències

[editar | editar còdic]
  1. «¡All i aigua! (o l'apassionant món dels binomis)». Archivat des d'el original, el 2012-11-16. Consultat el 2019-09-10.

Bibliografia

[editar | editar còdic]
  • Estudis de Llingüística de l'Espanyol (ELIES) i Language Design (LD).Universitat de Còrdova.Consultat el 10 de setembre de 2019.


Referències

[editar | editar còdic]