Idioma kumiai
El idioma kumiai (també diegueño del sur, camp o kumeeyaay (en anglés), és una llengua indígena pertanyent a la família llingüística yumano-cochimí. És parlada per menys de cinccentes persones del grup ètnic kumiai que viuen en dos districtes de l'estat de Califòrnia (Estats Units) i també en Baixa Califòrnia (Mèxic). El nom natiu d'esta llengua és kamia.
Hinton (1994:28) va sugerir que quedaven entorn a 50 parlants decorreguts de kumiai. Una estimació més àmplia que inclou als parlants d'ipai i tipai, basada en el cens nortamericà de 2000, dona un conte d'uns 110 parlants, incloent 15 parlants menors de 18 anys. Per un atre costat el cens mexicà de 2010 reflectix uns 377 parlants, entre els quals s'inclouen 88 que criden a la seua llengua "cochimí".[1]
El kumiai i els seus veïns, el ipai i el tipai al sur, es consideren a voltes dialectes del kumiai, si be la major part dels llingüistes els consideren diferents llengües d'un continu geolectal (Langdon 1990).
Documentació
editarEn 1999, la documentació publicada en kumiai semblava llimitar-se a un número de texts prou llimitat.[2] En maig de 2014, varen aparéixer algunes lliçons de kumiai en llínea.Erro en la cita: Element <ref> no vàlit;
les referencies sense nom deuen de tindre contingut S'està preparant un "diccionari dels cinc dialectes de kumiai parlats en Baixa Califòrnia". Existixen gravacions de relats en llengua kumiai en el museu Kumiai de Tecate.Erro en la cita: Element <ref> no vàlit;
les referencies sense nom deuen de tindre contingut
Referències
editar- ↑ INALI (2012) inali. gob. mx/pdf/libro_lenguas_indigenas_nacionales_en_riesgo_de_desaparicion. pdf Mèxic: Llengües indígenes nacionals
- ↑ (cf. Mithun 1999:578)
Bibliografia
editar- Leanne Hinton. 1994. Flutes of Fire: Essays on Califòrnia Indian Languages. Heyday Books, Berkeley, Califòrnia.
- Langdon, Margaret. 1990. "Diegueño: how many languages?" In Proceedings of the 1990 Hokan-Penutian Languages Workshop, edited by James I. Redden, pp. 184-190. University of Southern Illinois, Carbondale.
- Mithun, Marianne. 1999. The Languages of Native North America. Cambridge University Press.
- Erlandson, Jon M., Torben C. Rick, Terry L. Jones, and Judith F. Porcasi. "One If by Land, Two If by Siga: Who Were the First Californians?" Califòrnia Prehistory: Colonization, Culture, and Complexity. Eds. Terry L. Jones and Kathryn A. Klar. Lanham, Maryland: AltaMira Press, 2010. 53-62. ISBN 978-0-7591-1960-4.
- Kroeber, A. L. Handbook of the Indians of Califòrnia. Bureau of American Ethnology Bulletin No. 78. Washington, DC, 1925.
- Luomala, Katharine. "Tipai-Ipai." Handbook of North American Indians. Volume ed. Robert F. Heizer. Washington, DC: Smithsonian Institution, 1978. 592-609. ISBN 0-87474-187-4.
- Pritzker, Barry M. A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-51387
- Shipek, Florence C. "History of Southern Califòrnia Mission Indians." Handbook of North American Indians. Volume ed, Heizer, Robert F. Washington, DC: Smithsonian Institution, 1978. 610-618. ISBN 0-87474-187-4.
- Shipek, Florence C. "The Impact of Europeans upon Kumeyaay Culture." The Impact of European Exploration and Settlement on Location Native Americans. Ed. Raymond Starr. Sant Diego: Cabrillo Historical Association, 1986: 13-25.
- Smith, Kalim H. 2005. "Language Ideology and Hegemony in the Kumeyaay Nation: Returning the Linguistic Gaze". Master's Thesis, University of Califòrnia, Sant Diego.
Referències
editar
- Este artícul conté una traducció derivada de «Idioma kumiai» de Wikipedia en castellà publicada baix la Llicència de documentació lliure de GNU i la Llicència Creative Commons Reconeiximent-CompartirIgual 4.0 Internacional.